Vertaling: Alexandra Meurisse

🕒 5 min

Op 18 augustus 2026 lanceerde OpenAI « ChatGPT for Teens », een versie van zijn chatbot voor jongeren van 13 tot 17 jaar. Volgens het bedrijf biedt deze versie een veiligere omgeving voor tieners. Wat houdt deze versie precies in, wat blijft onduidelijk en wat kun je als ouder nu al doen? SafeKids zet de feiten op een rij, zonder overdreven enthousiasme of paniek.

Dit onderwerp is bijzonder relevant voor Belgische gezinnen. In Vlaanderen bevestigt het universitaire onderzoek Apenstaartjaren 2026, uitgevoerd door de onderzoeksgroep imec-mict van de Universiteit Gent bij meer dan 6.000 kinderen en jongeren, dat ChatGPT de AI-tool blijft die tieners en jongeren wekelijks het vaakst gebruiken, vóór Snapchat AI.

Wat OpenAI aankondigt

Volgens OpenAI wordt deze versie automatisch ingeschakeld wanneer de opgegeven, geverifieerde of geschatte leeftijd van een gebruiker erop wijst dat die jonger is dan 18 jaar. Ze geldt zowel voor de gratis versie als voor persoonlijke abonnementen. OpenAI kondigt onder meer het volgende aan:

• strengere filters voor zelfbeschadiging, eetstoornissen, geweld, gevaarlijke activiteiten en seksuele of schokkende inhoud;
• een verbod voor de chatbot om romantische uitspraken te doen, om te beweren dat hij gevoelens of een bewustzijn heeft en om gebruikers aan te moedigen om emotioneel afhankelijk van hem te worden;
• een “studiemodus” die de leerling stap voor stap begeleidt in plaats van meteen het antwoord te geven, met meldingen wanneer die de neiging heeft de kantjes ervan af te lopen bij het maken van huiswerk;
• herinneringen om pauzes te nemen tijdens lange sessies en een waarschuwing wanneer de gebruiker op het punt staat gevoelige beelden te versturen.

Dit zijn beloftes van OpenAI. Tot nu toe hebben we geen onafhankelijke evaluatie gevonden die aantoont dat deze maatregelen doeltreffend zijn.

Voor ouders: welke instellingen zijn beschikbaar?

Ouders kunnen hun account koppelen aan dat van hun tiener. Daarvoor moeten beide partijen toestemming geven. Zodra de accounts gekoppeld zijn, is het mogelijk om:

• “stille uren” in te stellen, tijdens welke de toegang beperkt is (bijvoorbeeld ’s nachts);
• “studie-uren” in te stellen, tijdens welke nieuwe gesprekken automatisch in de studiemodus starten;
• een melding te ontvangen in bepaalde situaties die als risicovol worden beschouwd, bijvoorbeeld wanneer een tiener zichzelf iets zou kunnen aandoen. OpenAI kondigt ook nieuwe meldingen aan in verband met eetstoornissen.

Ouders kunnen de gesprekken echter niet lezen. Dat beschermt de privacy van hun tiener, en daar valt iets voor te zeggen. Maar het betekent ook dat ouders volledig afhankelijk zijn van de meldingen die het systeem al dan niet verstuurt.

Wat onduidelijk blijft

De leeftijd wordt geschat, niet gecontroleerd. Om in te schatten of een gebruiker minderjarig is, analyseert ChatGPT onder meer de besproken onderwerpen, de gebruikstijdstippen en de accountgeschiedenis. Aan zo’n schatting is een foutenmarge verbonden. Een volwassene die ten onrechte als minderjarig wordt ingeschat, moet zijn of haar leeftijd bewijzen via een externe dienst, Persona, aan de hand van een selfie of een identiteitsbewijs. Verschillende organisaties en experts op het gebied van privacy, zoals Proton, maken zich zorgen dat deze gedragsanalyse en identiteitscontrole de norm worden om toegang te krijgen tot AI-tools.

Of het werkt, is nog maar de vraag. Jongeren slagen er vaak in om digitale beperkingen te omzeilen. Voorlopig valt dus nog niet te zeggen hoelang deze beschermingsmaatregelen stand zullen houden. Ook gespecialiseerde media, waaronder TechCrunch, wijzen op die onzekerheid.

Het is onduidelijk welke functies beschikbaar zijn in België. OpenAI spreekt van een wereldwijde uitrol, maar vermeldt dat de functies “per regio kunnen verschillen”. We konden niet nagaan welke functies daadwerkelijk beschikbaar zijn in België. Controleer daarom zelf de instellingen van de app.

Deze beschermingsmaatregelen komen laat. Tieners gebruiken ChatGPT al jaren. In de Verenigde Staten wordt OpenAI geconfronteerd met rechtszaken, waaronder die van een gezin waarvan de 16-jarige zoon overleed na gesprekken met de chatbot. De eerste ouderlijke controles dateren van september 2025. Volgens de Amerikaanse organisatie Common Sense Media blijven AI-metgezellen onveilig voor kinderen, omdat ze ontworpen zijn om een emotionele band op te bouwen.

Onze tips

• Praat erover voordat je iets instelt. Leg je tiener uit waarom je jullie accounts wilt koppelen. Als je beperkingen oplegt zonder uit te leggen waarom, zal je tiener die al snel proberen te omzeilen.
• Controleer welke leeftijd op het account van je tiener staat. Als de opgegeven leeftijd niet klopt, worden de beschermingsmaatregelen voor minderjarigen mogelijk niet geactiveerd.
• Stel samen de stille uren en studie-uren in, bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat je tiener voldoende nachtrust krijgt.
• Leg uit dat AI geen vriend en geen psycholoog is. Een chatbot voelt niets, ook al lijkt dat soms wel zo. Wie ergens mee zit en erover wil praten, kan terecht bij Awel of op het nummer 103. Lees ons artikel over chatbots en mentaal welzijn.
• Vertrouw niet alleen op filters. Geen enkele instelling vervangt een gesprek. Lees ook ons artikel « ChatGPT : ouderlijke controle is niet genoeg. »

Nood aan een gesprek? Praat liever met een mens dan met een robot

Een chatbot lijkt altijd beschikbaar en veroordeelt je kind nooit. Maar hij begrijpt niet wat je kind doormaakt, kan niet inschatten of een situatie gevaarlijk is en vervangt geen echt luisterend oor. Als je kind ergens mee zit, moedig hem of haar dan aan om met iemand te praten: met jou, met iemand uit de familie, met een leerkracht of met iemand van een hulplijn.

• In Vlaanderen: Awel, op het nummer 102. Bellen is gratis en anoniem. Awel is ook bereikbaar via chat en e-mail. De openingsuren en contactgegevens vind je op awel.be.
• In Wallonië en Brussel (Franstalig): de 103 (Écoute-Enfants). Hulpverleners luisteren naar kinderen en jongeren, zeven dagen op zeven, van 10 uur tot middernacht. Bellen is gratis en anoniem. Ook ouders kunnen bellen. We hebben de 103 getest: de hulpverleners zijn betrokken, goed opgeleid en reageren snel.

Bronnen: OpenAI – Introducing ChatGPT for Teens · OpenAI Help Center · TechCrunch, 18/08/2026 · Axios, 18/08/2026 · Euronews, 18/08/2026 · Proton, 24/08/2026 · Apenstaartjaren 2026 (imec-mict-UGent), samenvatting Betternet